Château de Valmer: terrastuinen en wijndomein bij Vouvray

Château de Valmer ligt bij het dorp Chançay, in het dal van de Brenne, zo'n achttien kilometer ten noordoosten van Tours. Wie hier een groot renaissancekasteel verwacht, komt bedrogen uit: het hoofdgebouw brandde in 1948 af. Wat overbleef, maakt Valmer juist bijzonder: een reeks Italiaanse terrastuinen tegen de helling, een kapel die in de rots is uitgehouwen, een ommuurde moestuin van een hectare en een wijndomein dat binnen de appellatie Vouvray valt.

De tuinen zijn sinds 1930 beschermd als monument historique en kregen in 2004 het label Jardin remarquable van het Franse ministerie van Cultuur. Daarmee hoort Valmer bij de bekendste tuinen van de Touraine, al is het een stuk rustiger dan Villandry of Chenonceau.

Geschiedenis van Valmer

Het leen Valmer wordt in de vijftiende eeuw al genoemd. Vanaf 1520 liet Jean Binet er een kasteel bouwen in de stijl van de Italiaanse renaissance; uit die tijd stamt ook de kapel in de tufsteenrots. In 1562 werd het domein tijdens de godsdienstoorlogen geplunderd door protestanten.

De grootste stempel drukte Thomas Bonneau, een financier en raadsheer van Lodewijk XIII, die het domein in 1640 kocht. Hij liet het hoge terras, de bijgebouwen en het paviljoen van de Petit Valmer bouwen en gaf opdracht voor de tuinen in Italiaanse stijl, die vanaf 1647 werden aangelegd. De plattegrond van park, siertuin en moestuin is sindsdien nauwelijks veranderd: hij lijkt nog sterk op die van 1695.

Sinds 1888 is Valmer in handen van de familie de Saint Venant. Na de brand van 1948 is het hoofdgebouw niet herbouwd. Op een van de terrassen markeren geplante taxushagen de plek waar het kasteel stond. Het paviljoen uit de tijd van Lodewijk XIII, de bijgebouwen en de rotskapel bleven bewaard.

De Jardins de Valmer: zeven terrassen

De tuinen liggen op zeven terrassen, verdeeld over een hoogteverschil van ongeveer dertig meter en een oppervlak van zo'n vijf hectare. Elk terras heeft een eigen karakter: van het hoge terras met haagbeuken in groene 'kamers' tot terrassen met Anduze-vazen, Florentijnse fonteinen en beelden. Twee stenen leeuwen flankeren de trap naar de bloemen- en moestuin. Onderaan het domein ligt een kanaal waarvan de lengte bewust is afgestemd op het grote terras erboven.

Het hoogtepunt voor veel bezoekers is de ommuurde moestuin van een hectare op het laagste terras. Die werkt als een levend conservatorium met ongeveer negenhonderd oude of zeldzame soorten groenten, fruit en planten, en het domein bewaart meer dan 3500 soorten zaad. Vooral de pergola met pompoenen en kalebassen is in de nazomer spectaculair.

In de troglodytische kapel uit de zestiende eeuw hangt een beschilderd stenen bas-reliëf. Het is in 1885 teruggevonden in het naburige Vernou-sur-Brenne en is waarschijnlijk gemaakt naar een ontwerp van Jean Fouquet.

Wijn: Vouvray van het domein

Valmer is ook een wijndomein. Sinds 1888 maakt het wijnen binnen de AOC Vouvray: mousserend volgens de méthode traditionnelle, en stille wijnen van droog en halfdroog tot zoet (moelleux). Daarnaast maakt het een rosé onder de AOC Touraine. De Vouvray komt van de chenin blanc, de rosé van de grolleau. De wijngaarden beslaan ongeveer 28 hectare op kalkhoudende klei- en kiezelbodems. Chançay is een van de acht gemeenten waar Vouvray gemaakt mag worden.

Meer over de wijn uit deze streek lees je in onze gids over Vouvray en chenin blanc.

Bezoek en praktisch

• De tuinen zijn alleen in het seizoen open voor bezoekers. Openingsdagen, tijden en prijzen wisselen per jaar, dus controleer ze vooraf op de officiële website van het domein.
• Trek stevige schoenen aan: je loopt via trappen en hellingen tussen de terrassen.
• Kom voor de moestuin bij voorkeur in de nazomer, als de pompoenpergola en de oogst op hun mooist zijn.
• Het domein is een particulier bezit en er wordt gewoond en gewerkt. Volg de aangegeven route.

Ligging en route

Valmer ligt aan de rand van Chançay in het dal van de Brenne, een zijriviertje dat bij Vernou-sur-Brenne in de Cisse uitkomt. Vanuit Tours rijd je langs de noordoever van de Loire naar Vouvray, en vandaar via Vernou-sur-Brenne het dal in naar Chançay. Reken op ongeveer een half uur rijden. Openbaar vervoer is hier beperkt, dus een auto of fiets is het handigst.

Valmer combineer je makkelijk met de wijnkelders van Vouvray, met Château d'Amboise en Clos Lucé, en met Château de la Bourdaisière bij Montlouis-sur-Loire. Wil je in de buurt kamperen, kijk dan bij Camping Les Patis in Nazelles-Négron of de camping van Montlouis-sur-Loire.