Rij je in de omgeving van Saumur langs de Loire, dan zie je in de witte rotswanden overal deuren, ramen en donkere openingen. Achter veel van die openingen gaat een wereld schuil waar je als bezoeker niet direct aan denkt: kilometers aan gangen waar champignons worden gekweekt. De champignonteelt in de grotten is een van de verrassendste kanten van de Loirestreek, en de herfst is het perfecte moment om er een kijkje te nemen.
Van steengroeve naar kwekerij
Het verhaal begint bij de tuffeau, het zachte, lichte kalksteen waarmee veel kastelen, kerken en huizen in de streek zijn gebouwd. Eeuwenlang werd dat steen uit de heuvels gehakt. Wat overbleef, waren enorme ondergrondse galerijen. Toen de steengroeves hun functie verloren, bleken die ruimtes ideaal voor iets anders.
In de grotten is het het hele jaar door koel, vochtig en donker. De temperatuur schommelt nauwelijks, ongeacht of het buiten zomer of winter is. Precies die omstandigheden heeft de champignon nodig. Vanaf de negentiende eeuw groeide de streek rond Saumur zo uit tot een van de belangrijkste gebieden voor gekweekte champignons in Frankrijk.
Wat wordt er gekweekt?
De bekendste is de witte en bruine champignon de Paris, de champignon die je ook uit de Nederlandse supermarkt kent. Daarnaast kweken bedrijven in de grotten oesterzwammen, shiitake, pieds bleus en andere soorten. Tijdens een bezoek zie je vaak verschillende kweekmethodes naast elkaar: in zakken, op stellingen, in houten kisten en op de ouderwetse manier in langgerekte bedden van compost.
Proef zeker ook de galipettes. Dat zijn grote champignonhoeden die gevuld worden, bijvoorbeeld met rillettes, kaas of knoflookboter, en daarna in een broodoven worden gegaard. Je vindt ze op menukaarten in en rond Saumur, soms zelfs in restaurants die zelf in een grot zitten.
Kwekerijen en musea die je kunt bezoeken
Rond Saumur zijn verschillende plekken waar je een kijkje achter de schermen kunt nemen:
- Musée du Champignon in Saint-Hilaire-Saint-Florent, net buiten Saumur. Hier loop je door galerijen waar de verschillende soorten en kweekmethodes worden uitgelegd.
- Champignonnière du Saut aux Loups in Montsoreau. Deze kwekerij ligt in de rotswand langs de weg naar Saumur en combineert een rondleiding met een restaurant waar galipettes op het menu staan.
- Kleinere kwekerijen in de dorpen langs de Loire en in het achterland. Sommige verkopen hun oogst direct aan bezoekers.
Openingstijden verschillen per seizoen. Veel plekken zijn van het voorjaar tot in de herfstvakantie dagelijks open en hebben in de winter beperkte tijden. Controleer dat altijd vooraf op de website van de kwekerij.
Praktische tips voor je bezoek
Neem een extra trui of jas mee, ook als het buiten warm is. Binnen in de grotten is het fris en vochtig, en een rondleiding duurt al snel een uur. Stevige schoenen zijn handig, want de vloer kan nat en ongelijk zijn.
Combineer je bezoek met de omgeving. Montsoreau is een van de mooiste dorpen langs de Loire, met een kasteel direct aan de rivier. Lees er meer over in onze gids over Montsoreau. Vanuit daar is het een kort ritje naar de wijnkelders en troglodytenwoningen van Turquant en Parnay.
Waarom de herfst ideaal is
In oktober draait de streek op een rustiger tempo. De zomerdrukte is voorbij, de wijnoogst is net afgerond en op de markten liggen de eerste wilde paddenstoelen naast de gekweekte. Het is ook het seizoen waarin restaurants hun menu aanpassen aan de herfst, met champignons in sauzen, omeletten en stoofpotten.
Bovendien maakt het weer binnen in de grotten niet uit. Valt er een regenachtige dag in je vakantie, dan is een ondergronds bezoek een prima alternatief voor een wandeling. Wil je meer weten over de stad die het middelpunt van deze grottenstreek is, kijk dan op onze pagina over Saumur.
